4 روش آب بندکردن استخر و عایق بندی آن

۴ مرحله اصلی برای آب‌بندی استخرها

نشتی آب در استخرها یکی از آزاردهنده‌ترین مشکلاتی است که معمولاً رفع آن هزینه‌بر، زمان‌بر و در بسیاری از موارد مستلزم تخریب کاشی‌ها و لایه‌های چسب است. برای اینکه استخر بدون وقفه و با عملکرد مطلوب در اختیار کاربران قرار گیرد، استفاده از غشای آب‌بندی و عایق ترک (Waterproofing & Crack Isolation Membrane) یکی از بهترین راهکارها محسوب می‌شود.

انتخاب روش مناسب آب‌بندی

بر اساس استاندارد P602 در راهنمای TCNA، استخرهای کاشی‌کاری‌شده باید روی پوسته بتنی خود از یک محصول آب‌بندی پایه سیمانی استفاده کنند. این محصولات قادرند هر دو نوع فشار هیدرواستاتیکی را کنترل کنند:

فشار هیدرواستاتیکی منفی (Negative Hydrostatic Pressure): فشاری که از سمت پشت یا زیر بستر استخر، معمولاً ناشی از آب‌های زیرزمینی، به سازه وارد می‌شود.

فشار هیدرواستاتیکی مثبت (Positive Hydrostatic Pressure): فشاری که آب داخل استخر به سطح داخلی سازه وارد می‌کند.

علاوه بر این، می‌توان برای مقابله بهتر با فشار هیدرواستاتیکی مثبت، از غشای آب‌بندی و عایق ترک استفاده کرد. این غشا از نفوذ آب به داخل بستر ملات جلوگیری کرده و مانع مشکلاتی مانند اشباع شدن ملات و انبساط ناشی از رطوبت می‌شود. این لایه روی سطح زیرکار اجرا شده و پیش از شروع کاشی‌کاری باید به‌طور کامل عمل‌آوری (Cure) شود.

خاصیت عایق ترک این غشا به‌ویژه در مناطقی که چرخه یخ‌زدگی و ذوب (Freeze/Thaw) رخ می‌دهد، اهمیت زیادی دارد. بهتر است محصولی انتخاب شود که امکان نصب مستقیم کاشی روی آن وجود داشته باشد تا سرعت و کیفیت اجرا افزایش یابد.

اگر تصمیم دارید از غشای آب‌بندی و عایق ترک استفاده کنید، مراحل زیر را دنبال کنید.

مرحله اول: صاف و هموار کردن زیرکار

در ابتدا باید تمامی ناهمواری‌های کف و دیواره‌های استخر (یا بستر ملات اجراشده روی لایه آب‌بندی سیمانی) تا حد مجاز استاندارد اصلاح شوند.

برای این منظور می‌توان از ملات‌های ترمیمی سریع‌گیر و انعطاف‌پذیر استفاده کرد تا سطحی کاملاً صاف و یکنواخت برای اجرای لایه آب‌بندی فراهم شود.

مرحله دوم: آماده‌سازی و تمیز کردن سطح

برای ایجاد چسبندگی مناسب بین غشای آب‌بندی و سطح زیرکار، آماده‌سازی صحیح بستر کاملاً ضروری است.

سطح باید از هرگونه آلودگی شامل موارد زیر پاک شود:

• چربی و روغن
• گرد و غبار
• بقایای مصالح
• ذرات سست
• قسمت‌های پوک بتن (Honeycombing)
• لایه ضعیف سطحی بتن (Laitance)

روش‌های متداول برای آماده‌سازی سطح عبارت‌اند از:

• شست‌وشو با واترجت فشارقوی
• اسکارفایینگ (Scarifying)
• سندبلاست
• شات‌بلاست
• ساب‌زنی (Grinding)

پس از پایان عملیات آماده‌سازی، تمامی گردوغبار باید با جاروبرقی صنعتی جمع‌آوری شود. سپس سطح با اسفنج مرطوب تمیز شده و اجازه داده شود کاملاً خشک گردد. اگر بتن فاقد آلودگی باشد، شست‌وشوی ساده و برس‌کشی نیز می‌تواند کافی باشد.

مرحله سوم: اجرای غشای آب‌بندی

غشای آب‌بندی باید دقیقاً مطابق دستورالعمل شرکت سازنده اجرا شود.

این نوع غشاها معمولاً با یکی از روش‌های زیر قابل اجرا هستند:

• غلتک
• ماله

دستگاه اسپری بدون هوا (Airless Spray)

پیش از اجرای لایه اصلی، تمام ترک‌های بتن با عرض حداکثر ۳ میلی‌متر (حدود ۱/۸ اینچ) باید ترمیم و پر شوند.

سپس تمامی نقاط حساس سازه باید تقویت شوند، از جمله:

• درزهای اجرایی
• درزهای کنترل
• درزهای بین قطعات
• گوشه‌ها
• محل اتصال سطوح افقی و عمودی
• لبه‌ها
• نیمکت‌های داخل استخر
• ستون‌ها
• اطراف کف‌شورها
• محل اتصال مصالح مختلف
• درزهای انبساط

برای تقویت این نقاط معمولاً از مش آب‌بندی (Waterproofing Mesh) مطابق دستورالعمل سازنده استفاده می‌شود.

پس از اتمام این مرحله، غشای آب‌بندی روی کل سطح اجرا می‌شود.

لایه اول با ضخامت تقریبی ۲۵ میل (حدود ۰٫۶ میلی‌متر) اجرا می‌شود.

پس از حدود یک ساعت، یا زمانی که غشا نیمه‌شفاف شد، لایه دوم با همان ضخامت و عمود بر جهت اجرای لایه اول اجرا می‌شود تا پوشش یکنواخت و کامل حاصل گردد.

مرحله چهارم: آزمون نشتی (تست آب‌بندی)

پس از اینکه غشای آب‌بندی به‌طور کامل عمل‌آوری شد، باید پیش از شروع کاشی‌کاری از آب‌بندی کامل استخر اطمینان حاصل شود.

برای این کار:

استخر را به‌آرامی از آب پر کنید.

هم‌زمان یک ظرف آزمایشی را نیز کنار استخر از آب پر کنید.

سطح آب هر دو را ثبت کنید.

پس از چند روز، دوباره سطح آب را اندازه‌گیری کنید.

اگر میزان کاهش آب در استخر و ظرف آزمایشی تقریباً یکسان باشد، علت کاهش آب احتمالاً تبخیر یا وزش باد است.

اما اگر افت سطح آب در استخر به‌مراتب بیشتر باشد، نشان‌دهنده وجود نشتی است و باید استخر تخلیه شده و سیستم آب‌بندی تعمیر شود.

تست مرحله‌ای برای یافتن محل نشتی

برای شناسایی دقیق‌تر محل نشتی می‌توان استخر را به‌صورت مرحله‌ای آزمایش کرد.

ابتدا استخر را تا پایین‌تر از تجهیزات نصب‌شده روی دیواره (مانند چراغ‌ها یا نازل‌ها) پر کرده و تست انجام دهید.

اگر نشتی مشاهده نشد، سطح آب را تا بالای اولین ردیف تجهیزات افزایش داده و مجدداً آزمایش را تکرار کنید.

در صورت عدم مشاهده نشتی، استخر را کاملاً پر کرده و یک آزمایش نهایی انجام دهید.

اگر در هر مرحله نشتی مشاهده شد، استخر باید تا همان سطح تخلیه شده و عملیات تعمیر انجام گیرد.